2026'da Plastik Geri Dönüşüm: Depozito Sistemi ve AB Ambalaj Yönetmeliği
Plastik geri dönüşüm sektörü için 2026, mevzuat açısından önemli bir yıl. Türkiye'de içecek ambalajlarının toplanmasını kökten değiştirecek Depozito Yönetim Sistemi ülke geneline yayılırken, en büyük ihracat pazarlarımızdan Avrupa Birliği'nde ambalajlarda geri dönüştürülmüş plastik kullanımını zorunlu kılan yeni yönetmelik yürürlükte. İki gelişme de aynı sonuca işaret ediyor: Temiz ve kaliteli geri dönüştürülmüş granüle olan talep artacak.
Türkiye: Depozito Yönetim Sistemi ülke genelinde
Anadolu Ajansı'nın haberine göre Depozito Yönetim Sistemi 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye genelinde devreye alındı. Sistem plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını kapsıyor; DOA logolu ambalajları iade makinelerine bırakan tüketicilere ambalaj başına 1 TL teşvik ödeniyor. Hedef, her yıl 25 milyar ambalajın toplanarak geri dönüşüm zincirine kazandırılması.
Geri dönüşümcüler açısından depozito sistemi, karışık çöpten ayıklanan malzemeye göre çok daha temiz ve türüne göre ayrılmış bir atık akışı anlamına geliyor. Temiz giriş malzemesi; daha az yıkama yükü, daha az filtre değişimi ve daha yüksek kaliteli granül demek.
Avrupa Birliği: PPWR ile geri dönüştürülmüş içerik zorunluluğu
AB'nin Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Yönetmeliği (PPWR, Regulation (EU) 2025/40), plastik ambalajlarda belirli oranlarda tüketici sonrası geri dönüştürülmüş plastik kullanılmasını zorunlu kılıyor. 1 Ocak 2030 için öngörülen asgari oranlar şöyle:
- Ana bileşeni PET olan temasa duyarlı ambalajlar: %30 (2040'ta %50)
- PET dışındaki plastiklerden temasa duyarlı ambalajlar: %10 (2040'ta %25)
- Tek kullanımlık plastik içecek şişeleri: %30 (2040'ta %65)
- Diğer tüm plastik ambalajlar: %35 (2040'ta %65)
Önemli bir ayrıntı: Bu hedeflerde yalnızca tüketici sonrası atıktan elde edilen plastik sayılıyor; üretim sırasında oluşan fabrika içi hurda hedefe dahil edilmiyor. Bu da yıkanmış, kurutulmuş ve iyi filtrelenmiş tüketici sonrası granüle olan talebi doğrudan artırıyor.
Mevzuat, geri dönüştürülmüş granülü 'ucuz alternatif' olmaktan çıkarıp ambalaj üreticileri için zorunlu bir hammadde haline getiriyor.
İthalat tarafı: Yerli atık daha değerli
Türkiye, Mayıs 2021'de Resmi Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle etilen polimerlerinden (PE) olan atıkların ithalatını yasaklamıştı. Bu karar, PE geri dönüşümünde yurt içinde toplanan atığın önemini artırdı. Depozito sistemiyle birlikte yerli, temiz atık akışının güçlenmesi bekleniyor.
Geri dönüşüm tesisleri ne yapmalı?
- Kalite hedefini yükseltin: Ambalaj üreticileri kokusu, rengi ve kirliliği kontrol altında olan granül isteyecek. Yıkama, kurutma, degazör ve eriyik filtre kapasitesini gözden geçirin.
- Ayrıştırmayı iyileştirin: Türüne göre ayrılmış malzeme, daha yüksek fiyatlı granül demek.
- İzlenebilirliği planlayın: Tüketici sonrası içeriğin belgelenmesi, AB'ye satış yapan müşterileriniz için giderek daha önemli hale gelecek.
- Kapasiteyi artan atık akışına göre planlayın: Depozito sistemiyle toplanan malzeme miktarı arttıkça hattın darboğazlarını önceden giderin.
Mevcut hattınızı yeni kalite beklentilerine göre güçlendirmek veya yeni bir hat kurmak için bizimle iletişime geçin.
Not: Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuattaki ayrıntılar ve muafiyetler için ilgili resmi metinlere başvurmanızı öneririz.